Bitwa pod Mohaczem
Z Wikipedii
| Bitwa pod Mohaczem Podboje Turcji Osmańskiej |
|||||||||||||||||
 Bertalan Székely, "Bitwa pod Mohaczem" |
|||||||||||||||||
| Data | 29 sierpnia 1526 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Mohacz | ||||||||||||||||
| Wynik | przegrana Węgrów | ||||||||||||||||
| Przyczyna | odrzucenie przez Węgrów wysokiego trybutu | ||||||||||||||||
| Terytorium | Węgry | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Bitwa pod Mohaczem – bitwa stoczona 29 sierpnia 1526, w której wojska węgierskie dowodzone przez króla Ludwika II zostały rozbite przez armię osmańską pod dowództwem Sulejmana I.
Spis treści |
[edytuj] Tło bitwy
W roku 1521 Turcy po zajęciu Belgradu skierowali się na północny zachód zagrażając ziemiom chrześcijańskim. Kolejna kampania rozpoczęła się w roku 1526 i była skierowana przeciwko Węgrom. Sulejman I kolejny raz zażądał od Węgrów wysokiego trybutu. Węgrzy odrzucili żądania, w wyniku czego sułtan na czele swojej armii w kwietniu skierował się na północ. Król Ludwik II Jagiellończyk, nie czekając na posiłki z Chorwacji i Siedmiogrodu (5000 Krsto Frankopana i 8000 Jana Zápoly) wyruszył z Budy na spotkanie przeciwnika.
[edytuj] Siły przeciwników
Armia turecka liczyła ponad 60 000 żołnierzy (wśród niej było 35 000 jazdy i 15 000 janczarów). Armię węgierską szacowano na 25 000 (w tym 4000 jazdy ciężkozbrojnej).
[edytuj] Bitwa
Obie armie spotkały się pod Mohaczem. Węgrzy zamierzali początkowo zająć pozycje obronne budując tabor, jednak na wniosek wywodzącej się ze szlachty jazdy węgierskiej zdecydowano się przypuścić atak. Ciężkozbrojnej jeździe węgierskiej bez problemu udało się przebić przez wojska tureckie. Następnie Węgrzy ruszyli w kierunku tureckiego taboru bronionego przez janczarów i naszpikowanego licznymi działami. Ostrzał turecki zabił wielu Węgrów, w których szeregach wybuchła panika. Wielu żołnierzy zginęło z rąk tureckich podczas ucieczki, liczni potopili się w rzece, wśród nich król Ludwik II.
[edytuj] Konsekwencje
Śmierć króla spowodowała, że wkrótce ziemie Czech i Węgier dostały się pod panowanie Habsburgów. Data ta uznawana jest za symboliczny koniec potęgi dynastii Jagiellonów. Zgromadzenia szlacheckie wybierają Jana Zapolyę na króla, pomimo iż z korona przeszła w wyniku układów Jagiellonów z Habsburgami na Ferdynanda I. W 1528 Jan Zapolya uznaje się za lennika Turcji i prosi sułtana o pomoc, w rok później Turcy zdobyli Budę i ogłosili Jana władcą. Wybuchła turecko-austriacka wojna o władzę na Węgrzech, ostatecznie w 1538 zawarto układ w Wielkim Waradynie, przewidywał on sukcesję Habsburgów po śmierci Jana Zapolyi, jednak szlachta węgierska złamała umowę wybierając następcą Jana jego syna, Jana Zygmunta. Wywołało to najazd austriacki, po nim zaś turecki, który zakończył się podzieleniem przez sułtana Węgier. Ziemie węgierskie podzielono na 3 części. Środek kraju z Budą i Pesztem stały się prowincją turecką. Na wschodzie, pod rządami Jana Zapolyi powstało zhołdowane Osmanom, księstwo zwane Siedmiogrodem, a zachodnia część z dzisiejszą Słowacją i Chorwacją rządzona była przez habsburskich królów węgierskich. Przez kolejne lata na granicach stale dochodziło do walk. Turcy panowali na zdobytych ziemiach przez 150 lat, aż do Odsieczy wiedeńskiej.
Tereny tureckie
Księstwo Siedmiogrodu
Królestwo Węgier w unii z Austrią
| Podboje Turcji Osmańskiej |
|---|
|
Didymotyka – Adrianopol – Marica – Plocznik – Kosowe Pole – Rowina – Nikopolis – Ankara – Gallipoli – Warna – Kosowe Pole (1448) – Konstantynopol – Belgrad – Krbavsko Polje – Sapienza – Czałdyran – Mardż Dabik – Rodos – Mohacz – Wiedeń – Preveza – Malta – Cypr – Famagusta – Lepanto |
| Senat przyjął ustawę o emeryturach pomostowych |
|
Senat przyjął bez poprawek ustawę o emeryturach pomostowych, zmniejszającą liczbę uprawnionych do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę z ok. miliona osób, które obecnie mają taką możliwość, do niecałych 250 tysięcy.
|
| "Nie przesłuchiwaliśmy chorych na Alzheimera" |
|
Nie przesłuchiwano tych chorych na Alzheimera, których stan to uniemożliwiał lub przesłuchanie mogłoby go pogorszyć - tak Prokuratura Krajowa odpowiada na zarzuty Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dotyczące przesłuchiwania chorych w śledztwie o wyłudzanie świadczeń medycznych w szpitalu MSWiA w Warszawie.
|
| USA: Politycy nie znają historii kraju |
|
Amerykańscy politycy fatalnie wypadli w teście mającym sprawdzić wiedzę o historii i kulturze Stanów Zjednoczonych - poinformował instytut studiów międzykolegialnych (ISI), który zebrał odpowiedzi.
|
| USA: Kobieta nowym ministrem bezpieczeństwa |
|
Ministrem bezpieczeństwa wewnętrznego w gabinecie Baracka Obamy będzie demokratyczna gubernator stanu Arizona Janet Napolitano - podały telewizja CNN i "Washington Post", powołując się na źródła w Partii Demokratycznej.
|
| Spekulacje belgijskiej prasy nt. papieskiego krzyża |
|
Belgijski dziennik "La Libre Belgique" obwieścił w czwartek, że dzięki mediacji tamtejszych środowisk żydowskich, "wykluwa się kompromis w sprawie oddalenia" od byłego obozu Auschwitz papieskiego krzyża, który od 1988 roku stoi na Żwirowisku, tuż za murami byłego obozu Auschwitz.
|