Tygodnie poszukiwań zaowocowały znalezieniem interesującego mieszkania. Po wielu rozterkach zdecydowałeś się je kupić. Teraz zamierzasz pójść do banku, by wypełnić wniosek kredytowy. Wiesz jednak, że zanim bank powierzy Ci swoje pieniądze, zapyta o zabezpieczenie. Kredyty na cele mieszkaniowe docelowo są zabezpieczane obciążeniem hipoteki (na nieruchomości kredytowanej lub innej nieruchomości kredytobiorcy, ewentualnie osoby trzeciej). Do momentu ustanowienia tego zabezpieczenia banki wymagają ustanowienia zabezpieczenia przejściowego.

Do najczęściej stosowanych zabezpieczeń przejściowych należą: poręczenie wg prawa cywilnego ubezpieczenie kredytu weksel własny z poręczeniem blokada środków pieniężnych na rachunku bankowym

Zabezpieczenie kredytów budowlanych oraz tych na zakup lokali na rynku pierwotnym i wtórnym ma stanowić hipoteka na kredytowanej nieruchomości. Często ustanowienie takiego zabezpieczenia jest niemożliwe, bo wiele nieruchomości nie ma założonych ksiąg wieczystych lub ich sytuacja własnościowa nie jest prawnie uregulowana.

Duża część mieszkań w blokach nie ma np. wyodrębnionego prawa do lokalu i części gruntu przypadającej mu na działce. Właściciele nie wiedzą, że tzw. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu reguluje ich własność jedynie w stosunku do prawa spółdzielczego i nie może być podstawą do zabezpieczenia kredytu zgodnie z wymaganiami banku. Dlatego też banki, by umożliwić szybkie korzystanie z kredytu, proponują zabezpieczenia na okres przejściowy - od momentu wypłaty kredytu do ustanowienia hipoteki.

Do niedawna najpopularniejszym dodatkowym zabezpieczeniem było poręczenie osób trzecich. Angażowanie poręczycieli dla wielu kredytobiorców było dużym kłopotem, zwłaszcza gdy kwota poręczanego kredytu była wysoka. Wielu osobom trudno było znaleźć właściwych poręczycieli - z dużymi dochodami, spełniających różnorodne wymagania banku (np. z uregulowaną służbą wojskową, nie pracujących w tej samej prywatnej firmie, z mało liczną rodziną itp.). Poręczenie kredytu wiąże się ponadto z ewentualnym odwzajemnieniem się w podobny sposób poręczycielowi w przyszłości, na co część kredytobiorców nie ma ochoty ani względem rodziny, ani tym bardziej w stosunku do kolegów z pracy. Tam, gdzie chodzi o duże pieniądze, kredytobiorcy - zamiast zaciągać dług wdzięczności u znajomych - za ewentualne ryzyko niespłacenia kredytu w jego początkowej fazie albo z racji przedłużania się formalności z załatwieniem hipoteki wolą zapłacić towarzystwu ubezpieczeniowemu.

Od września 1998 r. na polskim rynku kredytowym funkcjonuje nowa forma zabezpieczenia kredytów mieszkaniowych - ubezpieczenie kredytu. Pierwsi mogli z niej korzystać klienci PKO BP S.A. Dziś jest już dostępna w większości banków. Konkurencja robi swoje, więc kolejne oferty towarzystw ubezpieczeniowych są bardziej przystępne i cieszą się coraz większą popularnością. Banki stwarzają możliwość ubezpieczenia kredytu z myślą o takim kredytobiorcy, który chce szybko skorzystać z kredytu, a nie może obciążyć nim hipoteki.

Ubezpieczenie kredytu może być dokonane jedynie za pośrednictwem banku, w którym jest zaciągany kredyt. Towarzystwa ubezpieczeniowe nie obsługują indywidualnych kredytobiorców. Umowa między bankiem a towarzystwem ubezpieczeniowym określa m.in. kwotę, jaką można ubezpieczyć, cel wykorzystania kredytu, koszt ubezpieczenia i zasady płatności.

Kilka dostępnych na rynku ofert ubezpieczenia kredytu

BUD-BANK - ubezpiecza kredyty za pośrednictwem Towarzystwa Ubezpieczeniowego EUROPA. Koszt ubezpieczenia to 1,08% kwoty kredytu, płatne miesięcznie lub za dłuższy okres z góry. Za niewykorzystany okres składkowy, gdy w międzyczasie ustanowione zostanie docelowe zabezpieczenie kredytu, zwracana jest składka.

RHEINHYP-BRE - dolicza koszt ubezpieczenia do oprocentowania. Tak więc do momentu zabezpieczenia kredytu hipoteką bank nalicza raty wg oprocentowania powiększonego o miesięczny koszt ubezpieczenia kredytu. Bank rozlicza się samodzielnie z Towarzystwem Ubezpieczeniowym COMPENSA i AGROPOLISA. Koszt ubezpieczenia jest zależny od okresu m.in. na jaki wykupuje się świadczenie, wartości kredytu i stanowi 1%-1,5% wartości kredytu.

PKO S.A. - klient ma możliwość ubezpieczenia kredytu, którego koszt wynosi1,2% kwoty kredytu. Jeśli przewiduje się w miarę szybkie ustanowienie hipoteki, możliwe jest opłacanie ubezpieczenia w wymiarze kwartalnym (0,3% kwoty kredytu).

PKO BP - ubezpiecza kredyty w towarzystwie ubezpieczeniowym TUR-CIGNA STU S.A. Klienci płacą 1,2% kwoty kredytu w skali roku, opłaty mogą być wnoszone co miesiąc, z wydłużeniem od roku do 3 lat.

Ubezpieczenie kredytu jest wygodną, ale kosztowną formą zabezpieczenia kredytu na okres przejściowy. Opłata, jaką musi ponieść klient, w skali roku jest zbliżona do prowizji pobieranej przez bank za udzielenie kredytu. Jest to uciążliwe zwłaszcza wtedy, gdy towarzystwo ubezpieczeniowe wymaga z góry jednorazowej opłaty przy uruchamianiu kredytu. Do mniejszości należą banki wliczające prowizję bankową i składkę ubezpieczenia w ciężar kredytu. Mimo kosztów nie brakuje chętnych korzystających z tej usługi. Do momentu usprawnienia pracy sądów zakładających księgi wieczyste i dokonujących w nich zapisów o zmianie stanu prawnego nieruchomości, ta forma zabezpieczenia kredytu na okres przejściowy będzie akceptowana przez klientów banków.

BT

Podane informacje pochodzą z połowy października 2000 r.